Nieuws

19 januari 2018

Maandbericht - "Al lerende leren wij" (12)

“Aan het einde van de dag telt maar één ding: heb je elk kind gezien? En heeft elk kind dat gevoeld?“ Dit citaat is geschreven door een betrokken leerkracht en geeft kernachtig weer hoe belangrijk het is dat elk kind zich gezien, gewaardeerd en gestimuleerd voelt.

Maandbericht -
Zo aan het begin van een nieuw jaar is het goed om even stil te staan bij de pedagogische opdracht van ons onderwijs. School heeft een functie van en voor de samenleving. Daarom heeft de samenleving terecht verwachtingen van de school. Maar school is ook een oefenplaats tussen ‘thuis’ en ‘straat’, zoals de pedagoog Gert Biesta dat zo mooi verwoordt. In die zin moet school ook enigszins afgeschermd zijn van de eisen die ‘de samenleving’ stelt. Je zou kunnen zeggen dat er een spanning zit in het hart van het onderwijs en dat er wellicht sprake is van een beetje te veel scholing en te weinig vorming.

 

Bij een smalle kijk op onderwijs ligt de focus op opbrengsten en ranglijsten. Bij een brede kijk op onderwijskwaliteit gaat het niet alleen om kwalificatie (kennis en vaardigheden), maar ook om socialisatie (normen, waarden, tradities en praktijken) en om de vorming van de persoon. Het gaat dus ook over vragen als ‘Wie ben ik? Waar identificeer ik mij mee?’ en ‘Hoe ben ik? Hoe oefen ik met mijn vrijheid?’ Het zijn deze vragen die ons onderwijs typeren, die onze eigenheid tonen en die eigenaarschap van ons verlangen.    

 

Het ontdekken en gebruiken van de eigen vrije ruimte is voor (bijna) ieder individu een opgave. De huidige tijd vraagt om mensen die autonoom kunnen denken en handelen, maar tegelijkertijd is de cultuur van meten aan collectieve maatstaven tot diep in het onderwijs doorgedrongen. Veel onderwijsinstellingen ervaren externe druk die de ruimte voor het primaire onderwijsproces beperkt. Reden te meer om in beleid én praktijk zorg te dragen voor deze ruimte; onderwijsruimte van het kind, professionele ruimte van leerkrachten en teams.    

 

Maar hoe doe je dat? Ik voel mij als bestuurder van SCPO Lelystad mede verantwoordelijk om in het spanningsveld tussen overheidseisen, de eigen pedagogische opdracht en individuele leervragen van leerlingen, ruimte te scheppen voor goed onderwijs. Daarbij wil ik me niet laten vangen zoals de muis in de Kleine Fabel van Franz Kafka (1883-1924):

 

“Ach,” zei de muis, “de wereld wordt iedere dag kleiner. Eerst was hij zo groot dat ik bang was. Ik liep verder en ik was blij dat ik eindelijk links en rechts in de verte muren zag, maar die lange muren lopen zo vlug naar elkaar toe, dat ik al in de laatste kamer ben en daar in de hoek staat de val, waar ik inloop.” – ”Je moet alleen je koers veranderen” zei de kat en at haar op.

 

Ten slotte een voorbeeld waar ik me wel door wil laten leiden. Tijdens onze nieuwjaarsreceptie op CBS 3Sprong ben ik geïnspireerd geraakt door de eigenheid van Maud Wilms. Maud is moeder van zoon Arje van 8 die het Williams Syndroom heeft. Het is een bijzonderheid in zijn chromosomen die zorgt voor een verstandelijke beperking. Maar voor Maud heeft hij vooral... een uitzonderlijk muzikaal talent. Ze wil graag dat hij dezelfde kansen krijgt als ieder ander. Dat hij later gewoon aan het werk kan gaan. Ze gelooft dat heel Nederland mooier wordt wanneer verschillen mooi gewoon zijn. We hebben daarin echter nog een lange weg te gaan...! Tijdens optredens, in liedjes, blogs en filmpjes vertelt Maud over de weg die zij bewandelt. Dat vind ik gewoon mooi! 

 

 

 

Willem de Jager                                     

College van Bestuur SCPO Lelystad

 

januari 2018