Nieuws

11 april 2019

Maandbericht (25): de staat van het primair onderwijs

De kwaliteit van scholen en besturen is veelal voldoende. Dat concludeert de Inspectie van het Onderwijs in het kersverse rapport ‘De Staat van het Onderwijs 2019’.

Maandbericht (25): de staat van het primair onderwijs
De basiskwaliteit is op de meeste scholen voor primair onderwijs (98%) op orde en ook hebben de meeste besturen de kwaliteitszorg op orde (80%). Dit geldt ook voor de scholen en het bestuur van SCPO Lelystad. Zorgen zijn er op stelselniveau over de dalende trend in de taal- en rekenresultaten en de toenemende kansenongelijkheid. Ik deel deze zorgen.

 

Hieronder de meest opvallende bevindingen van de Inspectie met betrekking tot het basisonderwijs. Ik geef hierbij ook een antwoord vanuit het perspectief van SCPO Lelystad.  

 

 

 

  • Lerarentekort ongelijk verdeeld

Het lerarentekort vormt een directe bedreiging voor de kwaliteit van het onderwijs. Het inzetten van tijdelijke noodmaatregelen maakt dat scholen niet meer kunnen garanderen dat leerlingen voldoende leertijd krijgen of lessen die voldoen aan de basiskwaliteit. Scholen met een complexe leerlingenpopulatie worden harder getroffen door het lerarentekort. Waar continuïteit en goede onderwijskwaliteit het meest noodzakelijk zijn, blijken deze voorwaarden het moeilijkst te realiseren.

 

Als bestuurder van SCPO Lelystad ben ik penvoerder van de aanvraag voor een subsidie om het lerarentekort in Lelystad en Dronten aan te pakken. Hiervoor is inmiddels € 250.000,-- toegekend, op basis waarvan we gaan proberen met name de zij-instroom van nieuwe leerkrachten en leerkrachtondersteuners te bevorderen. In Almere, Lelystad en Dronten is het lerarentekort voelbaar aanwezig bij de tijdelijke vervanging in bestaande functies en bij de werving voor nieuwe vacatures. De instroom van voltijdstudenten bij PABO Windesheim Flevoland laat bovendien duidelijk te wensen over.      

 

  • Landelijk beeld resultaten leerlingen ontbreekt

Problemen met de registratie van de beheersing van de referentieniveaus op leerlingniveau en problemen in de normering van de eindtoetsen basisonderwijs belemmeren het zicht op een landelijk beeld van de eindresultaten (OCW, 2018b). Er worden maatregelen genomen om de vergelijkbaarheid van de toetsen te herstellen, opdat volgend jaar weer een landelijk beeld van de leerresultaten gegeven kan worden.

 

Binnen SCPO Lelystad hebben we gekozen voor de IEP Eindtoets van Bureau ICE. De IEP toets is goedgekeurd door het ministerie van OCW en meet de verplichte vaardigheden lezen, taalvaardigheden en rekenen aan het einde van groep 8. De toets is bedoeld om te kijken waar een leerling staat. Dit gebeurt niet door de prestaties van de leerling te vergelijken met die van andere leerlingen, maar door de prestaties te meten langs een onafhankelijke meetlat. Zo wordt op een eerlijke manier de persoonlijke ontwikkeling van een leerling in kaart gebracht en wordt het referentieniveau dat de leerling beheerst inzichtelijk gemaakt.     

 

  • Kansen voor versterken feedback

Door versterking van de feedbackvaardigheden kunnen leraren in hun lessen beter inspelen op wat leerlingen nodig hebben. In iets meer dan de helft van de lessen wordt procesgerichte feedback gegeven. In de meeste scholen zijn de voorwaarden aanwezig om deze vaardigheden te versterken. Zo organiseren de meeste leraren het onderwijs efficiënt en creëren ze een positief werkklimaat.

 

Binnen SCPO Lelystad erkennen we het belang van goede feedback en zien we de kansen voor verdere versterking. Daarom hebben al onze schoolleiders en intern begeleiders een gezamenlijk traject doorlopen in het kader van pedagogisch evalueren en verantwoorden. Daarnaast werken onze scholen met het duurzame schoolontwikkelingsmodel ‘continu verbeteren’. Hierin staat een feedback cultuur (d.w.z. een cultuur waarin we continu van elkaar leren) centraal.   

 

  • Taal-/leesonderwijs vraagt aandacht

De meeste leerlingen beheersen het fundamenteel niveau mondelinge taalvaardigheid, maar dit geldt niet voor het streefniveau. De invloed van de school op vooral de spreekvaardigheid van leerlingen is aanzienlijk. Driekwart van de scholen heeft het basisaanbod voor alle leerlingen voor technisch lezen op orde; voor spelling is dit 80 procent. Vooral het onderwijs aan en de ondersteuning van de zwakke lezers en spellers kan beter.

 

Binnen SCPO Lelystad omarmen we het belang van goede taal- en leesvaardigheid. Daar zetten we dan ook nadrukkelijk op in op al onze scholen. Daarbij komt dat we op de scholen met relatief veel zwakke lezers en spellers extra taalondersteuning aanbieden. Dit gebeurt bijvoorbeeld in de vorm van VVE (voor- en vroegschoolse educatie), dat erop gericht is om onderwijs- of ontwikkelingsachterstanden bij jonge kinderen te verminderen. Hierbij geldt wel het probleem dat de Rijksoverheid de afgelopen jaren nogal wat bezuinigingen heeft doorgevoerd om onderwijsachterstanden vroegtijdig aan te kunnen pakken, terwijl we in Lelystad zien dat de doelgroep als zodanig niet kleiner is geworden.       

 

  • Grote verschillen tussen samenwerkingsverbanden

Het aandeel leerlingen met extra ondersteunings-behoeften in de basisschool bedraagt naar schatting bijna 9 procent. Dit is een substantieel aantal leerlingen. Samenwerkingsverbanden maken verschillende keuzen bij het inzetten van hun zorgmiddelen. We zien grote verschillen in deelnamepercentages aan speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs.

 

SCPO Lelystad maakt onderdeel uit van het Samenwerkingsverband Primair Onderwijs Lelystad Dronten. Binnen dit samenwerkingsverband wordt gemiddeld meer en langer doorverwezen naar het speciaal (basis)onderwijs dan landelijk gemiddeld het geval is. Binnen SCPO Lelystad zetten we onze zorgbudgetten onder andere in voor extra ondersteuning op de reguliere scholen via het eigen Expertiseteam, voor extra ondersteuning op sbo De Vogelveste, voor arrangementen op het gebied van meer- en hoogbegaafdheid en voor de onderwijs-zorgboerderij De Huif.  

 

Willem de Jager,                                                                               11 april 2019

Voorzitter College van Bestuur